Klik hier om naar de inschrijfpagina te gaan.

Locatie: Le Mere anne in Oudendijk

Aanvang: 20.00 uur

Informatie: tijdens deze avond .....

Klik hier om je in te schrijven

Ongeveer een derde van de mensen met kanker heeft zodanig last van angst, onzekerheid en (soms) depressie, dat extra psychosociale zorg is aangewezen. Alle drie de ziekenhuizen binnen Esperanz bieden, ieder op hun eigen manier, deze zorg aan. Het is belangrijk om deze zorgvraag op tijd te signaleren en intern door te verwijzen naar de juiste zorgverlener. Dat kan een geestelijk verzorger zijn, of bijvoorbeeld een maatschappelijk werker of een psycholoog.  

Eind november 2011 organiseerde Esperanz een themabijeenkomst over dit onderwerp.  

Uitwisseling

Aanwezig waren ongeveer twintig professionals van de drie ziekenhuizen : geestelijke verzorgers, maatschappelijk werkers, een psychiater, een psycholoog, verpleegkundig specialisten en oncologie verpleegkundigen. Daarnaast was thuiszorgorganisatie Omring vertegenwoordigd.

Training

De trainers Christine de Jong en Els Dekker (beiden psychotherapeut) startten met een korte scholing over de psychosociale problemen, die kunnen voorkomen na de diagnose kanker. Vaak is naast de lichamelijke klachten sprake van bijvoorbeeld angst, onzekerheid en depressie. Het tijdig inventariseren van dit soort klachten gebeurt aan de hand van een zogenaamde Lastmeter. Dit is een vragenlijst op basis waarvan iemand aangeeft hoe het in verschillende opzichten gaat.

Doorverwijzing

Wanneer uit de Lastmeter blijkt dat iemand een hoge score heeft, wordt dit door de verpleegkundige met diegene besproken en nagegaan of extra zorg nodig is. Als dat wenselijk lijkt volgt een doorverwijzing naar bijvoorbeeld een maatschappelijk werker, geestelijk verzorger of psycholoog. Het goed afnemen van deze vragenlijst en bespreken van de score vergt bepaalde vaardigheden, die in een rollenspel werden geoefend en waarvoor handvaten werden aangereikt.

Betrokken

Eén van de aanwezigen, verpleegkundig consulent oncologie Esther Valenteijn van het Zaans MC, noemde de sfeer heel goed, en opvallend betrokken. “Het begon om half twee, maar zelfs rond half zeven werd er nog volop gediscussieerd. Iedereen was heel gemotiveerd om van elkaar te leren en met elkaar de juiste aandacht te besteden aan psychosociale problemen.”

Beslisboom

De psychosociale zorg die de ziekenhuizen op dit moment aanbieden wordt op elke locatie binnen Esperanz op een andere manier ingevuld. Esther: “We streven hierbij naar meer uniformiteit, uiteraard met behoud van het goede. Met een gezamenlijke beslisboom gaan we inzichtelijk maken wanneer je naar wie moet verwijzen bij welk probleem. Die willen we in een volgende bijeenkomst samen ontwikkelen. Zo zorgen we ervoor dat onze professionele zorg overal nog beter tot zijn recht komt, en dat we mensen met kanker zo goed mogelijk kunnen ondersteunen, ook op het zo belangrijke psychosociale gebied.”

De chirurgen van het Waterlandziekenhuis, het Westfriesgasthuis en het Zaans Medisch Centrum maken afspraken over bundeling van hun oncologische zorg. Het gaat hierbij om de ingrepen die minder vaak voorkomen, zoals lever-, long- en maag kankeroperaties. Doordat verschillende operatieteams zich specialiseren in een beperkt aantal ingrepen, zijn hun patiënten steeds in de meest ervaren handen. Op dit moment vindt de voorbereiding plaats, zodat de gezamenlijke zorg in het eerste kwartaal van 2012 kan starten.

Vertrouwd

De patiënten blijven gewoon onder behandeling in hun eigen ziekenhuis. Tijdens het traject kan hun behandelaar hen echter voor een bepaalde ingreep doorverwijzen naar een ervaren operatieteam met speciale kennis en kunde. Zo’n team is samengesteld uit specialisten van de samenwerkende ziekenhuizen en werkt op één locatie in de regio. De nazorg vindt dan weer plaats in het eigen, vertrouwde ziekenhuis.

Beter en veiliger

Hoe vaker een chirurg een bepaalde ingreep verricht, hoe beter en veiliger deze verloopt. Dat is inmiddels ook aangetoond door onderzoek. Dat is de reden waarom de ziekenhuizen hun zorg op deze manier organiseren. Het beantwoordt ook aan de strengere eisen van de Inspectie voor de Gezondheidszorg en aan de richtlijnen vanuit de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde. Deze stellen dat een ziekenhuisorganisatie bepaalde ingrepen alleen nog mag verrichten bij een vastgesteld minimumaantal per jaar.

Expertise

De afspraken zijn gemaakt voor ingrepen die minder vaak voorkomen, zoals operaties van lever-, long- en maag kankeroperaties. Hierdoor blijven kwaliteit en veiligheid van ingrepen en behandelingen gewaarborgd op het allerhoogste niveau. Voor vaker voorkomende darm- en borstkanker is, vanwege de grote aantallen patiënten, binnen elk ziekenhuis ruim voldoende ervaring aanwezig.

De chirurgen spreken onderling af op welke typen kanker zij zich toeleggen. Dat zijn steeds twee of drie chirurgen per soort ingreep, waardoor maximale ervaring behouden blijft in een klein team. Zij baseren hun afspraken op hun eigen ruime ervaring en kwaliteiten en op de faciliteiten van elk ziekenhuis.

Kwaliteit

Mensen met (vermoeden van) kanker hebben recht op de allerbeste oncologische zorg, de hoogste kans op overleven en de beste kwaliteit van leven. De drie Noord-Hollandse ziekenhuizen werken intensief samen om de lat op deze gebieden gezamenlijk steeds hoger te leggen. Zij hebben zich hiertoe verenigd in de organisatie Esperanz.

Hoogwaardig

Het VU medisch centrum in Amsterdam is een belangrijke partner voor Esperanz. Samen met dit academische ziekenhuis combineert Esperanz gedegen onderzoek en hoogwaardige opleidingen met de praktijkervaring binnen de drie ziekenhuizen. Deze vruchtbare samenwerking geeft een belangrijke impuls aan hooggespecialiseerde oncologische zorg in de regio.

Uw positieve ervaring met Esperanz staat centraal, bij alles wat we doen. In de eerste plaats als het gaat over de beste kwaliteit van zorg. En daarnaast mag u verwachten iedereen u zorgvuldig en hoffelijk bejegent en de allerbeste service biedt. We zijn geïnteresseerd in uw ervaringen in dit opzicht. Want goede zorg kan uiteraard altijd beter.

Het Zaans Medisch Centrum, één van de Esperanz ziekenhuizen, heeft enige tijd geleden onderzoek verricht op de dagbehandeling Oncologie. Patiënten zijn gevraagd een rapportcijfer te geven voor verschillende onderdelen.

De gemiddelde cijfers waren als volgt:

Over de maaltijden en dranken waren de patiënten gemiddeld ‘duidelijk tot zeer tevreden’.

Patiëntenvoorlichting op maat

Onder meer op basis van een landelijk onderzoek naar internetwensen van patiënten, heeft Esperanz besloten op patiëntenvoorlichting op maat te gaan leveren. Dat gebeurt op het ‘Mijn Esperanz’ gedeelte van deze site.

Uit het onderzoek blijkt dat patiënten ook graag een foto zien van alle hulpverleners, met hun naam en functie, en dat we via mail bereikbaar moeten zijn. Ook die wens is gerealiseerd.

De eerste patiënten reageren enthousiast op de overzichtelijke en persoonlijke informatie op ‘Mijn Esperanz’. Zij vinden het onder meer prettig, dat zij hun naasten kunnen laten meelezen op hun site.

Dit persoonlijke gedeelte van de site blijft volop in ontwikkeling, waardoor we de mogelijkheden voor efficiënte en gemakkelijke communicatie steeds meer zullen uitbreiden.

In het nieuwe centrum komt ook de uitgebreide oncologiepolikliniek van het Wesfriesgasthuis. Eind volgend jaar is het centrum in Hoorn klaar. Professionals van VUmc behandelen patiënten vanaf dat moment ter plaatse, op deze satellietlocatie.

Internationale faam

VUmc heeft internationale faam op het gebied van onderzoek naar en behandeling van kanker. Mensen met kanker zijn dus dichter bij huis verzekerd van de zeer ruime en actuele kennis en ervaring van dit universitair medische centrum.

In het Hoornse centrum worden met behulp van radiotherapie, ofwel 'bestraling', kankercellen bestreden. Deze therapie vindt gemiddeld gedurende een periode van twee tot twaalf weken plaats, waarbij mensen regelmatig moeten terugkomen. Voor deze behandeling is de gespecialiseerde kennis nodig van radiotherapeuten.

Geavanceerde apparatuur

De afdeling radiotherapie van VU medisch centrum heeft zes bestralingstoestellen in Amsterdam en in de toekomst drie in Hoorn. Op dit moment bezoeken wekelijks ongeveer zestig nieuwe patiënten de afdeling in Amsterdam. De meesten van hen wonen in Noord-Holland. Daarnaast komen er mensen vanuit de rest van Nederland en zelfs uit het buitenland.

Ook op de nieuwe locatie in Hoorn zal de meest geavanceerde apparatuur worden gebruikt. Patiënten kunnen ook hier rekenen op de ervaren, zorgvuldige en betrokken behandeling door gespecialiseerde radiotherapeuten. Deze onderhouden bovendien nauwe contacten met specialisten en verpleegkundigen uit het 'eigen' ziekenhuis van de patiënt in de vorm van multidisciplinair overleg. Dit zorgt voor een goede afstemming van de totale zorg.

Welkom

De twee andere ziekenhuizen die deelnemen in de oncologische organisatie Esperanz gaan hun patiënten eveneens doorverwijzen naar het nieuwe centrum in Hoorn. Deze ziekenhuizen zijn het Waterlandziekenhuis en het Zaans Medisch Centrum. De intake en de nazorg vinden bij deze Esperanz partners plaats binnen het eigen ziekenhuis. Vanzelfsprekend zijn ook patiënten vanuit andere ziekenhuizen voor behandeling welkom in het centrum.

Volgens planning is het centrum eind 2012 klaar voor gebruik.

Onderzoekers van VUmc hebben succes geboekt in het onderzoek naar de behandeling van longkanker. Door precisiebestraling zouden patiënten gemiddeld 10 maanden langer leven.

De onderzoekers onder leiding van prof. dr. Suresh Senan maakten dit woensdag bekend tijdens het Wereld Longkanker Congres. De resultaten zijn van belang omdat slechts eenderde van de longkankerpatiënten van 75 jaar of ouder geopereerd kan worden en traditionele bestraling voor de overige tweederde van de patiënten als te belastend wordt ingeschat. Zodoende werd in de praktijk 40 procent van de patiënten direct opgegeven. Dat zou nu niet meer nodig zijn.

Stereotactische bestraling

Bij precisiebestraling, stereotactische radiotherapie geheten, worden de tumoren aangepakt met hoge doses exact gerichte bestraling. De onderzoekers hebben voor hun onderzoek gekeken naar gegevens uit de Nederlandse Kankerregistratie. De toepassing van radiotherapie was in de periode 2001 tot 209 gestegen van 31 procent naar 38 procent.

Volwassenen met kanker overleven nu langer dan vijftien jaar geleden. Hun vijfjaarsoverleving nam toe met twaalf procent. Vroege opsporing en een verbetering van de behandeling zijn de hoofdredenen. Borstkanker, prostaatkanker en darmkanker zijn de kankervormen waarbij de toegenomen overleving het sterkst is.

De Nederlandse Kankerregistratie (NKR) verzamelde in de periode 1989-2008 de gegevens van alle patiënten in Nederland met de diagnose kanker. Per type kanker berekende de NKR de relatieve overlevingscijfers, gestandaardiseerd voor de leeftijd. Hieruit blijkt dat de vijfjaarsoverleving steeg van 47 procent in de periode 1989-1993 naar 59 procent in de periode 2004-2008. De toename was bij mannen groter dan bij vrouwen. 

Verschillen in overlevingswinst
Wat opvalt is de verbetering in overleving bij borst-, prostaat- en darmkanker. Bij elk van deze kankersoorten liggen daar andere oorzaken aan ten grondslag. De grootste overlevingswinst is echter geconstateerd bij patiënten met chronische myeloïde leukemie (een toename van 43 procent). De tienjaarsoverleving is bij veel kankersoorten niet veel lager dan de vijfjaarsoverleving. Dit geldt niet voor de diverse vormen van hematologische kanker (multipel myeloom, leukemie, lymfklierkanker) en in situaties waarbij terugkeer van de kanker ook na lange tijd nog kan plaatsvinden.

Redenen van toename overleving
Tijdige opsporing is een van de redenen voor de verbeterde overleving. Aandacht voor preventieve screening en het alert zijn op mogelijke tekenen van kanker in een vroeg stadium, dragen hier aan bij. Tweede belangrijke reden is de verbetering van de behandelmethodes in de loop van de jaren. Samen zorgen ze voor een toenemend aandeel genezen kankerpatiënten en voor patiënten die langer leven met kanker. 

Leeftijdsverschillen
De overlevingskansen van oudere patiënten waren in het algemeen lager dan die van jongere. Dit geldt vooral bij kanker in het hoofd-halsgebied, eierstokkanker, leukemie en lymfklierkanker. De kloof tussen oudere en jongere patiënten groeide de afgelopen vijftien jaar. Er valt dus nog veel winst te behalen bij de oudere patiënt. Dat is, ook omdat de bevolking snel vergrijst, van groot belang.

Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK)

Borstkankervereniging Nederland geeft een nieuw blad uit: B.  

B informeert over de meest actuele ontwikkelingen rondom borstkanker. Het blad is niet alleen bedoeld voor (ex)borstkankerpatiënten, hun partners en zorgverleners maar voor iedereen die betrouwbare, actuele én toegankelijke informatie zoekt over borstkanker.

B verschijnt drie keer per jaar. Wie B wil ontvangen, wordt lid van Borstkankervereniging Nederland en betuigt daarmee steun en sympathie voor het werk van deze patiëntenorganisatie.

Om een indruk te krijgen van de  onderwerpen en interviews in het nieuwe magazine B, kijk naar het B Journaal op www.borstkanker.nl/bjournaal.

B wordt financieel ondersteund door Stichting Pink Ribbon.

Een belangrijk en uniek onderdeel van deze site is het zogenaamde zorgportaal Mijn Esperanz. Dit besloten gedeelte van de site is alleen toegankelijk voor onze patiënten en hun directe zorgverleners. Zij krijgen toegang tot het portaal met speciale codes.

Vanaf maart 2011 krijgen patiënten met mammacarcinoom toegang tot hun persoonlijke zorgpagina.

Behandelwijzers

In de toekomst krijgt elke patiënt een persoonlijke zorgpagina op Mijn Esperanz. De oncologieverpleegkundige maakt deze pagina aan tijdens een voorlichtingsgesprek.  De pagina bevat informatie op maat over de patiënt zelf, behandelwijzers en – in de toekomst – voorlichtingsfilmpjes. Op dit moment is de behandelwijzer voor mammacarcinoom al klaar. De definitieve behandelwijzers voor longcarcinoom, hematologie en colorectaalcarcinoom volgen nog.

Communicatie

Door deze informatie op maat kunnen patiënten steeds meer hun eigen zorg coördineren en faciliteren. Op het zorgportaal vinden zij informatie over hun behandeling, zorgverleners, relevante websites en nazorg en kunnen zij notities maken en mailen met de regie verpleegkundige. Er wordt nog gewerkt aan voorlichtingsfilmpjes en het digitaliseren van de lastmeter voor psychosociale signalering. Patiënten kunnen bovendien een eigen foto uploaden, zodat de zorgverleners meteen ‘het juiste gezicht’ zien bij alle informatie op de pagina.

Al met al verbetert hiermee de kwaliteit en het gemak van de communicatie tussen patiënt en zorgverlener. En dat komt op zijn beurt rechtstreeks ten goede aan de kwaliteit van de behandeling.

Ervaringen

Gebruikers kunnen hun ervaringen en ideeën over deze persoonlijke pagina’s aan ons kenbaar maken via een speciale button. Met hun reacties zullen wij deze nieuwe vorm van communiceren zo goed mogelijk afstemmen op hun wensen.

Het zorgportaal is, met de juiste inlogcodes, te bereiken via www.mijnesperanz.nl. Meer informatie over Mijn Esperanz vindt u in het voorlichtingsfilmpje op deze site.

Het Zaans Medisch Centrum introduceert landelijke richtlijnen voor palliatieve pijnbestrijding bij kanker. Patiënten kunnen hierdoor rekenen op snellere, betere en veiliger pijnbestrijding. Ook kunnen alle bevoegde medici binnen het ziekenhuis de (pijn)status van patiënten raadplegen. Patiënten hoeven dan niet meerdere keren hun verhaal te vertellen. Bovendien hanteren verpleegkundigen en medici dezelfde aanpak bij het bestrijden van pijn.

Anesthesioloog Emiel Spoelder hoopt ook ook de andere ziekenhuizen binnen Esperanz te interesseren in deze protocollaire aanpak. Zo kunnen de patiënten van alle drie de ziekenhuizen profiteren van de voordelen van dit systeem.

Beslisboom

Op dit moment hanteren afdelingen binnen het ZMC nog verschillende vragenlijsten voor het inventariseren van de (pijn)status van de patiënt. Volgens het nieuwe protocol is er nog maar één zogenaamde beslisboom, die stap voor stap in kaart brengt wanneer welke actie geboden is. Hierdoor kan bijvoorbeeld een verpleegkundige, die vanwege de dagelijkse zorg het best is geïnformeerd over de patiënt, zelf in het systeem zien welke vorm van bestrijding geboden is. Voorheen was het nodig om een arts-assistent te bellen, waardoor de pijnbestrijding later kwam. 

Het oordeel van de verpleegkundige die de patiënt goed kent, in combinatie met de vastgelegde acties, is kwalitatief minstens zo goed als dat van een arts-assistent, die niet de dagelijkse zorg voor zijn of haar rekening neemt. Vanzelfsprekend geeft het systeem het ook aan, wanneer wel specialistische hulp moet worden ingeroepen.

Betrokken

"Op dit moment vragen we patiënten of zij pijndagboeken op papier bijhouden. In de nabije toekomst zou ik daarvoor graag het internet gebruiken. Zo kan een patiënt thuis zijn of haar dagboek bijhouden, en lezen wij vanuit het ziekenhuis mee. We blijven dan beter betrokken en kunnen onze zorg nog verder verbeteren. Al met al is pijn tot nu toe in Nederland een onderschoven kindje. Het is nog altijd zo dat 80% van alle oncologische patiënten langdurig pijn houdt, ook nadat zij genezen zijn verklaard. Ik vind het hoog tijd om daar wat aan te doen, en daar zet ik mij graag samen met mijn collega's voor in," besluit Emiel.

Op 1 januari 2011 sluit het Waterlandziekenhuis zich formeel aan bij Esperanz, een organisatie die de meest hoogwaardige zorg voor mensen met kanker zo dicht mogelijk bij huis brengt. Esperanz is in juli 2010 opgericht als besloten vennootschap door het Zaans Medisch Centrum en het Westfriesgasthuis. Met het Waterlandziekenhuis als nieuwe aandeelhouder is de samenwerking in de regio compleet.

Esperanz wordt geleid door medisch directeur Aart van Bochove en organisatiedirecteur Arjan van den Berge.

Voorbereiding

Aart van Bochove: “Voorafgaand aan deze formele structuur was Esperanz al zo’n twee jaar bezig met gezamenlijke initiatieven voor nog betere zorg. Zo is er een systeem ingevoerd voor videoconferenties tussen de specialisten van de diverse ziekenhuizen. Zij overleggen wekelijks met elkaar over hun patiënten via beeldschermen. Ook werken we intensief samen met experts van het VU medisch centrum, onder meer met een spreekuur voor Klinische Genetica in het Zaans Medisch Centrum. Bij het Westfriesgasthuis in Hoorn wordt een radiotherapeutisch centrum gebouwd, bedoeld voor patiënten van de drie ziekenhuizen binnen Esperanz. De verwachting is dat dit in de tweede helft van 2012 gereed is. En alle drie de ziekenhuizen concentreren hun zorg in oncologische dagcentra.”

Voor de herkenbaarheid van de samenwerking zijn een compleet nieuwe huisstijl doorgevoerd en een website gebouwd. Mensen met kanker en hun naasten krijgen hierop in de toekomst informatie op maat, via een persoonlijke beveiligde zorgpagina.

Hoogwaardige zorg dichtbij huis

Esperanz bevordert een hoogwaardige kwaliteit van oncologische zorg in de regio. Deze bereikt het samenwerkingsverband door:

• coördinatie van de binnen Esperanz opgenomen oncologische zorg in de regio door ziekenhuizen, huisartsen en andere zorgverleners

• het opstellen van werk- en behandelafspraken voor hoogwaardige professionele zorg

• het nemen van initiatieven ter verbetering van zorg, opleiding, onderzoek en preventie

• het concentreren van kennis en ervaring door bepaalde behandelingen te gaan onderbrengen binnen één centrum of ziekenhuis

De huidige formele structuur en de toetreding van het Waterlandziekenhuis zorgen voor nog betere samenwerking en nog meer daadkracht bij het doorvoeren van alle initiatieven.

Esperanz organiseert thema-avonden, voor iedereen die binnen of met de drie ziekenhuizen samenwerkt op het gebied van oncologie. De eerste avond in september, over middelen tegen misselijkheid, is druk bezocht. Zo’n zestig specialisten, oncologieverpleegkundigen, arts-assistenten en apothekersassistenten waren aanwezig en droegen bij aan de avond.

Onderwijscoördinator Jan Brakenhof, internist-oncoloog van het Waterlandziekenhuis, is enthousiast over deze grote opkomst. Hij merkt bovendien dat de bereidheid tot samenwerken groot is. “Het is zeker niet zo dat iedereen de eigen werkwijze het beste vindt. Je merkt dat we allemaal streven naar de best mogelijke behandeling.”

Expertise

“Het is belangrijk dat er zoveel collega’s komen, en dat ook specialisten de avonden bijwonen. We inventariseren op zo’n avond welke middelen en methoden er zijn, in dit geval tegen misselijkheid, en we willen afspraken maken over een uniform beleid. Het voordeel daarvan is dat we kiezen voor de beste en veiligste methode van dat moment, en dat we op alle locaties hetzelfde gaan werken. Zo maken we optimaal gebruik van elkaars expertise. Patiënten krijgen dan overal dezelfde, hoogwaardige behandeling.”

Contact

De eerstvolgende avond vindt plaats in november, en gaat over de behandeling van beenmergremming. Volgend jaar februari komt er een avond over pijnbestrijding. “Deelnemers krijgen de meest actuele, en objectieve informatie over deze onderwerpen. We laten geen commerciële partijen aan het woord. Tussendoor eten we gezamenlijk een hapje, zodat we onderling contact kunnen leggen en om het informatieve deel te onderbreken.”

Basiscursus

Naast deze avonden organiseert Jan een basiscursus oncologie. Deze is bedoeld voor verpleegkundigen, nurse practioners, arts-assistenten en apothekersassistenten. Deelnemers krijgen hier een algemeen overzicht van de stand van zaken van oncologie, in de breedste zin van het woord. Naast medische zaken, is er aandacht voor de verpleegkundige en psychosociale kanten van oncologie.

Het definitieve ontwerp van de nieuwbouw voor oncologie bij het Westfriesgasthuis is klaar. Het nieuwe gebouw zal twee afdelingen huisvesten: de multidisciplinaire oncologische poli en het radiotherapeutisch centrum. In dit centrum gaan radiotherapeuten van VUmc radiologisch onderzoek verrichten voor patiënten van de ziekenhuizen die zijn aangesloten bij Esperanz.

Wensen

Vanzelfsprekend is bij het ontwerpen uitvoerig stilgestaan bij de wensen van de gebruikers. Zo heeft WFG-internist Tanja van Maanen, op basis van haar ervaringen op de huidige oncologische poli, aangegeven welke verbeteringen wenselijk zouden zijn voor patiënten. Daardoor is er nu extra aandacht besteed aan plezierige wachtruimten en er is voldoende privacy bij het maken van afspraken.

Overleg

Tanja: “We werken steeds meer multidisciplinair. Oncologen, verpleegkundigen, hematologen, radiotherapeuten, chirurgen en longartsen hebben regelmatig overleg. En daardoor ontstaan andere behoeftes op het gebied van de huisvesting. Zo zullen in de nieuwbouw ook voldoende ruimtes aanwezig zijn, die geschikt zijn voor multidisciplinair overleg. Er zijn meer kamers, die ook dichter bij elkaar liggen, en er zijn meer gezamenlijke poli’s. Ik verheug me er nu al op om daar te werken!”

Interieur

Het gebouw en het interieur worden ontworpen door architectenbureau de Jong Gortemaker Algra. Interieurarchitect Jeroen Warnaar heeft bij het ontwerpen uitgebreid onderzoek verricht onder patiënten. “We hebben gekeken naar hoe mensen hun behandeling beleven. Persoonlijke aandacht van hun zorgverlener weegt daarbij in elk geval zwaar. Sommigen hebben behoefte aan contact met lotgenoten, anderen willen juist graag privacy. We hebben daarmee rekening gehouden bij het indelen van de wachtruimtes, zodat mensen kunnen kiezen. Verder proberen we afleiding te bieden, bijvoorbeeld door uitzicht naar buiten, een gesprek en informatie voor patiënten.”

Ook de bestralingsruimte zelf wordt zo menselijk en prettig mogelijk ingericht. “Dat doe je bijvoorbeeld door bepaalde medische hulpstukken  uit het zicht te houden. En ook hier zorgen we voor de nodige positieve afleiding,” zegt Jeroen.

Gezamenlijk

Alle patiënten van de ziekenhuizen, die zijn aangesloten bij Esperanz, kunnen in de toekomst profiteren van de kennis en faciliteiten binnen dit centrum. “Ik wil graag nog eens benadrukken dat de nieuwbouw een gezamenlijke onderneming is binnen Esperanz”, aldus internist Tanja van Maanen. “Wanneer de radiotherapeuten van VUmc ook binnen de andere twee ziekenhuizen poli’s houden, kunnen we de oncologische zorg echt gezamenlijk in de regio gaan oppakken en nog verder verbeteren.”

2 december 2010

Het Nationaal Borstkanker Overleg Nederland (NABON) start per 2011 een landelijke registratie van de kwaliteit van de borstkankerzorg. Dat laat de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde (NVH) weten in reactie op het verzoek van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) om een veldnorm in te stellen voor het minimum aantal borstkankeringrepen per chirurg.

Daarmee gaat de NVH naar eigen zeggen een stap verder dan de wens van de inspectie. “Voor een goede behandeling van borstkanker is de patiënt niet alleen afhankelijk van de chirurg. In feite is er sprake van een hele keten van zorgverleners die samen borstkankerzorg verlenen. Deze keten moet goed werken. Als bijvoorbeeld een radioloog voorafgaand aan de operatie de tumor beter lokaliseert, dan vergroot ook de kans dat de chirurg de tumor in één keer goed zal verwijderen.”

Onduidelijk

Het rapport van de IGZ laat zien dat borstkankeringrepen vallen in de categorie 'hoog risico'. “Dat betekent dat er een relatie is tussen het aantal uitgevoerde operaties dat een chirurg per jaar doet en het risico op bijvoorbeeld complicaties”, legt Silvie de Peijper, woordvoerder IGZ uit. Met de norm wil de inspectie het toezicht verbeteren en het registreren van gegevens afdwingen. “Op dit moment is het nog onvoldoende duidelijk hoeveel borstkankeroperaties chirurgen per jaar uitvoeren. De komst van een veldnorm moet daar verandering in brengen.”

Niet specifiek genoeg

De Peijper stelt dat er op dit moment wel een veldnorm bestaat voor het aantal chirurgen per ziekenhuis dat borstkankeringrepen uit mag voeren. “Om chirurgen voldoende ervaring te laten houden met de ingreep, mogen maximaal de helft van de oncologiechirurgen binnen een ziekenhuis de ingreep uitvoeren.” Volgens de woordvoerder is deze norm echter niet specifiek genoeg.

Onderzoek

Het onderzoek van de IGZ, onder 47 ziekenhuizen, toont wel aan dat het zorgproces rond de operatie van borstkanker verantwoord is. Bovendien is de borstkankerzorg de laatste jaren verbeterd. De inspectie onderzocht het proces van preoperatieve diagnostiek, de aanwezigheid van multidisciplinair overleg tijdens diagnose en behandeling en de mate van concentratie van de chirurgische behandeling bij een beperkt aantal chirurgen. (Zorgvisie – Mark van Dorresteijn| Twitter)

 bron: www.zorgvisie.nl

Nederland doet het internationaal gezien goed, als het gaat om de behandeling van kanker. Wel blijkt uit een rapport van het Koningin Wilhelmina Fonds (KWF), dat er sprake is van verschillen tussen de ziekenhuizen in Nederland. Maar het zou onjuist zijn om daaraan conclusies te verbinden over hun kwaliteit van zorg. Dat zegt Aart Bochove, initiatiefnemer van Esperanz en vicevoorzitter van de werkgroep Kwaliteit van kankerzorg van het KWF.

Teamprestaties

Er is nu alleen gekeken naar de resultaten van de ziekenhuizen, die bijvoorbeeld worden uitgedrukt in aantallen heroperaties. “Dat is een begin, maar dat zegt nog niets over de kwaliteit van de ziekenhuizen,” volgens Aart. “Zo is het goed denkbaar dat bepaalde ziekenhuizen relatief slecht scoren, omdat hun patiënten complexere zorg nodig hebben. Of dat een bepaalde chirurg weinig heroperaties heeft dankzij een uitstekende radioloog, die heel precies aangeeft waar een tumor zich bevindt. Wat dat betreft zijn de uitkomsten dus altijd teamprestaties.”

Aandacht

“We weten dus nu dat er verschillen zijn, maar we weten nog niet hoe dat komt. Ik juich het wel toe, dat dit onderwerp uitgebreide aandacht krijgt. Het is zeer moeilijk om kwaliteit van zorg meetbaar en transparant te maken, maar daar zal het – in het belang van de patiënt – in de komende jaren toch naartoe moeten gaan.”

Eerlijk

Transparantie over resultaten kan een gevoelig onderwerp zijn, zeker gezien de huidige marktwerking binnen de zorg. “Maar ik vind dat een principiële kwestie, die los moet staan van marketing en concurrentie”, zegt Aart. “Bovendien geloof ik oprecht: eerlijk duurst het langst, juist ook bij deze zaken. Het zal dus juist ook in het voordeel van ziekenhuizen werken om mee te bouwen aan betrouwbare informatie. Patiënten hebben daar recht op.”

Voorhoede

“Ik hoop dan ook dat iedereen binnen Esperanz wil meelopen in de voorhoede en wil meewerken, zodra er een betrouwbaar systeem komt, dat goed inzicht geeft in de patiëntenselectie, het behandelproces en de resultaten. We moeten er zelf voor zorgen dat de huidige lijstjes in de Elsevier en het Algemeen Dagblad, die lang niet altijd kloppen, overbodig worden. En als we dat bereiken hebben ze toch een goede functie gehad,” besluit hij.

Kwaliteitsslag

“Feitelijk maken we op drie manieren een kwaliteitsslag in ons overleg en dus in onze oncologische zorg. Allereerst overleggen we nu – nog meer dan voorheen - met de andere Esperanz-ziekenhuizen. We bouwen daardoor onderling een band op; ik heb inmiddels zeker het gevoel dat we de oncologische zorg in de regio gezamenlijk oppakken. Ten tweede bereiden we de informatie over de patiënten die we willen bespreken terdege voor, wat op zichzelf soms al tot nieuwe inzichten leidt. Dus ook dat voorbereiden houdt ons scherp. En ten derde zijn de experts van VU medisch centrum betrokken bij ons overleg. Dat alles leidt zonder meer tot nog meer kennis bij mijzelf en mijn collega’s.”

Dank

“We kunnen deze voortrekkersrol vervullen dankzij het Integraal Kankercentrum Amsterdam. Dit instituut heeft geïnvesteerd in de apparatuur en in de kennis, die VU medisch centrum inbrengt. Daarvoor zijn we hen veel dank verschuldigd. De toegevoegde waarde is eigenlijk niet in geld uit te drukken. We zijn het aan onze patiënten verplicht om alles uit dit overleg te halen wat erin zit. En daar werk ik met alle plezier aan mee!”

“Esperanz benadert patiënt als expert van eigen aandoening.”

Chris Flim is secretaris van bestuur bij de Nederlandse Vereniging voor eHealth. De vereniging is vijf jaar geleden opgericht door een aantal artsen, die de mogelijkheden van internet in de zorg beter wilden benutten. Inmiddels hebben zich een groot aantal andere personen en organisaties zich aangesloten, zoals, verpleegkundigen, onderzoekers en partijen uit het bedrijfsleven.

Serieus

In zijn werk legt Chris het accent op het realiseren van een actievere rol van de patiënt, met name door internet en eHealthdiensten. Volgens hem is het dringend nodig om patiënten veel serieuzer te nemen als partner in hun zorgproces. “Esperanz is wat dat betreft een organisatie waar ik erg blij van word,” zegt hij. “In mijn contacten merk ik, dat de organisatie patiënten zeer serieus neemt. Ze stelt de behoeften van patiënten meer centraal en geeft hen de plek die zij verdienen: eerder als zorgcollega, dan als afhankelijke partij. Ook de insteek van het patiëntenportal getuigt daarvan. Deze benadert de patiënt als expert van zijn of haar eigen aandoening. De erkenning van die rol kom je helaas lang niet overal tegen in de zorgsector.”

Omslag

Juist vanwege onze relatief kleine schaal is het volgens Chris mogelijk om hierin grote stappen te maken. Daarna kan het model nog altijd grootschaliger worden toegepast.

“Voor Nederlandse begrippen is Esperanz al redelijk ver, maar in Amerika zijn mensen al veel langer gewend om hun zorg zelf te regelen. En er bestaat al vijftien jaar een patientencommunity voor kankerpatiënten, genaamd ACOR. Jullie kunnen dus ook zeker nog meer goede ideeën opdoen door te kijken wat er elders in de wereld gebeurt. Al met al vergt het een enorme omslag van denken in de zorgwereld. De patiënt kan en wil over enorm veel onderwerpen zelf beslissen: bijvoorbeeld over de privacy van gegevens, of over de manier waarop hij of zij onderzoeksresultaten wil horen. Er zijn genoeg mensen die daarover best een de mail willen ontvangen, zodat ze niet langs het ziekenhuis hoeven. Sterker nog: ik vind dat een patiënt die dat wil, de onderzoeksresultaten als allereerste zou moeten krijgen, met een kopie aan de zorgverlener!”

Out of the box

Chris adviseert ons om vooral ‘out of the box’ te blijven denken. “Benader patiënten als medebehandelaars, en doe vooral geen dingen ‘omdat het altijd al zo gaat’. Er is nog een wereld te verbeteren op het gebied van communicatie binnen de zorg, en daar zet ik mij met alle plezier voor in,” besluit hij.

Het initiatief – ook gesteund door het Koningin Wilhelmina Fonds (KWF) – is twee jaar geleden ontstaan in het Westland. De initiatiefnemers zijn vrouwen, die weten wat het is om met kanker geconfronteerd te worden. Hun ervaringen, opgedaan in het behandeltraject en daarna, waren aanleiding voor dit initiatief. De stichting heeft de ANBI-status en werkt uitsluitend met vrijwilligers. Het bestuur bestaat uit Marleen Reukema (voorzitter), Margriet Everwijn, Elvire ten Berge-de Ridder, Henny Duijn-Visscher en Corien van de Weg. Ambassadeur van de stichting is professor dr. Wubbo Ockels. Zelf kreeg hij enige jaren geleden de diagnose kanker en werd hij met succes daarvoor behandeld. Hij weet dus wat de impact van zo’n diagnose op je leven is. “Warmte en liefdevolle aandacht van naasten zijn in die eerste weken waarin dat schokkende nieuws moet worden verwerkt heel belangrijk. Daarbij kan de Kikkeropfleurdoos ook in beeld komen. Een mooi initiatief dat getuigt van saamhorigheid in deze streek!”

Voor mensen die recent gehoord hebben dat zij kanker hebben is de Kikkeropfleurdoos bedoeld als steuntje in de rug. De doos bevat praktische informatie voor de kankerpatiënt én zijn of haar naasten over het aanbod van hulpmiddelen en over begeleiding- en herstelprogramma’s. Ook zit er informatie in van diverse producten, die verlichtend kunnen werken voor specifieke klachten en bijverschijnselen, zoals een droge mond en droge huid. Verder is de doos groot genoeg voor zoiets als een mooi tijdschrift voor de nodige afleiding en kan die gebruikt worden voor het onder handbereik opbergen van eigen folders, afsprakenkaart en medicijnen, of het bewaren van wenskaarten. Speciale aandacht is er voor het thema ‘opkikker’, een aardigheidje, een verrassing om je even op andere gedachten te brengen.

Vanaf juli van dit jaar kan de Kikkeropfleurdoos, dankzij het beproefde distributieconcept via Alliance Healthcare en Kring-apotheek, in heel Nederland worden opgehaald met een door de patiënt ingevulde antwoordkaart.

Bij de landelijke opschaling is een goed opgezet distributieconcept van groot belang. Maar voor een succesvolle aanpak is meer nodig. De Stichting Kikkeropfleurdoos prijst zich dan ook gelukkig dat zij gesteund wordt door haar partners op het gebied van de ontwikkeling, aanmaak en vulling van de doos. Hoewel de stichting bestaat uit vrijwilligers, zijn er wel kosten verbonden aan de productie van de doos, het verkrijgen van de inhoud, de promotie, het verzendklaar maken en het vervoer.

Toch wil de stichting aan kankerpatiënten de Kikkeropfleurdoos kosteloos blijven aanbieden. Daar is geld voor nodig. Wie zich bij dit initiatief betrokken voelt, kan de stichting met een financiële bijdrage steunen via Rabobankrekening 1202.63.297 t.n.v. Stichting Kikkeropfleurdoos, Hoek van Holland. Uw gift komt geheel ten goede aan het goede doel. Daarnaast zijn er tal van mogelijkheden om iets leuks te organiseren ten behoeve van de Stichting Kikkeropfleurdoos. Met uw buurt, uw sportvereniging, bedrijf of instelling bijvoorbeeld. Denkt u eens aan een estafetteloop, een spinningmarathon of een activiteit tijdens een bedrijfsuitje.

Bron: Redactie Medicalfacts/Janine Budding on 6 November, 2010

Het ultrageluid verhit het tumorweefsel tot een temperatuur van 60 tot 90 graden. Bij deze temperatuur sterven tumorcellen en ruimt het lichaam ze op. Voor de precisie van de behandeling maakt de arts tegelijkertijd een MRI-scan. Hierop kan hij de tumor exact lokaliseren en het temperatuurverloop in de gaten houden. De behandeling vervangt een operatie, maar aanvullende radiotherapie blijft wel nodig.

Fasering

Het onderzoek staat onder leiding van interventieradioloog Maurice van den Bosch en is een samenwerking met Philips. Als de benodigde MRI-ultrageluidsapparatuur in december arriveert, zal het nog enkele jaren duren voor de eerste borstkankerpatiënt behandeld kan worden. In de eerste fase van het onderzoek wordt nog de beeldkwaliteit van het apparaat getest. Vervolgens behandelen de artsen eerst vrouwen met benigne borsttumoren en testen zo de veiligheid en nauwkeurigheid van de techniek. Daarna volgt in het kader van wetenschappelijk onderzoek een behandeling van kleine niet gemetastaseerde mammacarcinomen. De deelnemende vrouwen worden na de ultrageluidsbehandeling alsnog chirurgisch behandeld om de effectiviteit van de niet-invasieve behandeling te controleren.  

Uterusmyoom

De interventieradiologen van het UMC Utrecht passen de ultrageluidsbehandeling al wel langer toe bij vrouwen met een utterusmyoom. Het myoom verdwijnt bij deze behandeling niet helemaal, maar neemt dusdanig in volume af dat de klachten verdwijnen. Patiënten zijn tot nog toe met succes behandeld. Overigens ligt voor deze toepassing de primeur in de Verenigde Staten.

Secretaris van de Nederlandse Vereniging voor eHealth Chris Flim gaf een presentatie op het congres, genaamd eHealth/World of Health IT. Hij sprak over de groeiende behoefte van patiënten aan controle over hun eigen gezondheid. Goede informatie op internet kan hen daarbij helpen, zeker in de vorm van zogenaamde patiëntenportals. Deze kunnen leiden tot betere kwaliteit en efficiëntere zorgprocessen.

Tijdens zijn presentatie bracht hij ‘Mijn Esperanz’ uitgebreid onder de aandacht. Dit onderdeel van de site biedt informatie op maat en maakt online communicatie met patiënten mogelijk. De kernboodschap van Chris luidt: “Patiënten die dat willen, moeten zich kunnen opstellen actieve partner in hun eigen zorgproces. We moeten daarvoor de mogelijkheden die internet biedt optimaal benutten.”

Het Waterlandziekenhuis heeft een erkenning behaald voor de vervolgopleiding tot Oncologieverpleegkundige. Het ziekenhuis verzorgt deze opleiding samen met de Amstel Academie in Amsterdam.

De erkenning, uitgereikt door het College Ziekenhuis Opleidingen, geldt tot eind 2014. Gekeken is onder meer naar de onderliggende visie en onderwijsmethodiek, de samenhang tussen theorie en praktijk, de kwaliteit van docenten en de methode van toetsen. 

21 oktober 2010

Eenderde tot de helft van de 93 ziekenhuizen in Nederland moet over één à twee jaar stoppen met hun kankerbehandelingen. Zij leveren bij die behandelingen te weinig kwaliteit. Dat zegt oncoloog en voorzitter Koos van der Hoeven van de Nederlandse vereniging van oncologen, Soncos in het NRC Handelsblad. Soncos stelt voor artsen en ziekenhuizen normen voor goede kankerzorg op.

Vrijwel alle Nederlandse ziekenhuizen voeren op dit moment borst- en prostaatkankerbehandelingen uit. Daarvan zal ruwweg eenderde afvallen. Van de ongeveer 75 ziekenhuizen die long- en dikkedarmkanker behandelen, moet de helft daarmee ophouden, verwacht Van der Hoeven. Hij zegt in het NRC: “Ons standpunt: je doet het goed of je doet het niet.” Deze vier behandelingen beslaan ongeveer driekwart van de kankerzorg in Nederland.

Minimum behandeling

Soncos kijkt bij de selectie van ziekenhuizen vooral naar het minimumaantal behandelingen van een arts per jaar en de expertise van het behandelteam. Soncos komt niet met een ranglijst van ziekenhuizen. De vereniging beoordeelt alleen welke ziekenhuizen wel en niet geschikt zijn voor een behandeling van een bepaalde kankersoort. Door beperking van het aantal ziekenhuizen dat kankerzorg mag leveren, verbetert de zorg, verwacht Van der Hoeven. "De kankerzorg in Nederland is goed, maar in deze concentratie zit de gezondheidswinst die we kunnen boeken.”

Specifieke zorg

Ziekenhuizen die na de bekendmaking van de Soncos-norm overblijven, kunnen eventueel een deel van de kankerzorg inhuren van de instellingen die zijn afgevallen. Zo zou een ziekenhuis screening van borstkanker kunnen uitbesteden aan een instelling die op dit specifieke terrein wel aan de normen voldoet.

CZ

Zorgverzekeraar CZ stelde twee weken geleden voor ziekenhuizen een minimumnorm op voor het aantal behandelingen van borstkanker. Als een arts minder dan zeventig operaties per jaar uitvoert, sluit CZ geen contract met het betreffende ziekenhuis. Hierdoor mogen volgend jaar vier ziekenhuizen geen CZ-patiënten meer behandelen.

Bron: Digitale zorgvisie, oktober 2010

De Raad voor de Volksgezondheid en Zorg bracht onlangs het advies ‘Gezondheid 2.0’ uit. Het rapport is door het zorgveld vooral positief ontvangen, maar daarmee begint de beweging naar Gezondheid 2.0 pas. Het Zorginnovatieplatform nodigde 30 juni vijftien initiatiefnemers en beslissers uit de gezondheidssector uit voor een rondetafelgesprek. Onder leiding van ZIP-lid Marcelis Boereboom discussieerden zij over de realisatie van Gezondheid 2.0.
 
Het rondetafelgesprek werd ingeleid met filmpjes van drie goede voorbeelden van Gezondheid 2.0: Esperanz, Patiënt 1 en Big!Move . In de filmpjes vertellen de initiatiefnemers over hun innovatie en staan zij stil bij succesfactoren én de knelpunten die zij nog ervaren.

Esperanz: Aart van Bochove

Esperanz - een regionale organisatie voor oncologische zorg - loopt aan tegen privacywetgeving en ervaart dat de intramurale en eerstelijns-/thuiszorg nog onvoldoende op elkaar aangesloten zijn. 

De inleiding van het rondetafelgesprek van het Zorginnovatieplatform. 

24-06-2010

De afgelopen twintig jaar steeg het aantal kankerpatiënten fors: van 56 duizend in 1989 naar 89 duizend in 2008. Melanoom, de gevaarlijkste vorm van huidkanker, is na slokdarmkanker de snelst toenemende kankersoort geworden. Dat meldde de Nederlandse Kankerregistratie afgelopen dinsdag.

De toename van kanker komt vooral door de groei van de bevolking en het toenemende percentage ouderen. Voor huidkanker geldt daarbij dat het vaker wordt ontdekt, doordat steeds meer ouderen verdachte afwijkingen laten verwijderen. Daarnaast komt de toename van huidkanker vermoedelijk doordat mensen meer in de zon komen. Blootstelling aan zonlicht is vooral bij mensen met een lichte huid de grootste veroorzaker van huidkanker. Tussen 1989 en 2008 steeg het aantal gevallen van huidkanker (melanoom) van 4000 naar 10.500. Dat is bijna twaalf procent van het totaal aantal nieuwe gevallen van kanker. 

Huidkankertype belangrijk
Bij huidkanker is het belangrijk te onderscheiden tussen soorten, omdat de ene soort veel agressiever is en eerder uitzaait dan de andere. Basaalcelcarcinoom en plaveiselcelcarcinoom zijn vrijwel nooit agressief. Het wegopereren van de aangetaste huid is meestal genoeg. Bij agressievere vormen van huidkanker (melanoom, zeldzame vormen van huidkanker) is vaak een aanvullende behandeling nodig, bijvoorbeeld een extra operatie, bestraling of chemotherapie.

Meer kanker bij vrouwen
Naast huidkanker nam het aantal gevallen van borst-, long-, darmkanker toe, vooral onder vrouwen. Onder mannen was de toename minder sterk. Een toename van prostaat-, darm- en huidkanker bij mannen werd deels gecompenseerd door een afname van longkanker, doordat minder mannen rookten. Mannen krijgen nog steeds wel vaker kanker dan vrouwen.

Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK)

Een nieuwe patiënt bezoekt de chirurg, de nurse practitioner, de internist en - nieuw in het WLZ- de radiotherapeut tijdens 1 poliklinisch bezoek. In de toekomst zal dit model zich uitbreiden naar meer doelgroepen.

Grootste uitdaging voor het Esperanz team is vooralsnog het vinden van voldoende ruimte hiervoor. “Het is nog een beetje zoeken, we moeten zelf er ook nog ingroeien. Maar de intentie bij de verschillende disciplines om patiëntgericht samen te werken is er absoluut. Dat is mooi op te zien”, aldus Jacqueline Kaijer.

In het Westfriesgasthuis draait al langer een vergelijkbare poli voor mammacare. Het ZMC start binnenkort haar multidisciplinaire mammapoli.

Door de toename van het aantal mensen dat er mee te maken krijgt, is borstkanker een maatschappelijk probleem geworden. Mede dankzij Stichting Pink Ribbon en KWF Kankerbestrijding heeft borstkanker de afgelopen decennia steeds meer aandacht gekregen.

KWF Kankerbestrijding ondersteunt de BVN al 30 jaar financieel. De vereniging heeft belangrijke bijdragen geleverd aan het verbeteren van borstkankerzorg in Nederland. BVN-directeur Sandra Kloezen: "De enorme vooruitgang op het gebied van bewustwording rondom borstkanker maakt de heftigheid van de confrontatie met deze levensbedreigende ziekte er niet minder om."

Borstkankerpatiënten

Het is belangrijk de ervaringen van de borstkankerpatiënten en hun naasten te horen en te gebruiken. Kloezen: "In het krachtenveld van zorgverleners, financiers en farmaceuten is het de taak van BVN om de ervaringsdeskundigheid van haar leden te bundelen. Die kan ingezet worden voor betere borstkankerzorg. Bovendien kunnen wij een voortrekkersrol spelen en meehelpen het pad te banen voor andere patiëntenorganisaties." Om de stem van de borstkankerpatiënten te versterken, vindt ze het belangrijk dat het ledental van BVN de komende jaren sterk groeit. "Niet alleen vrouwen (en mannen) met borstkanker, maar alle vrouwen zouden lid moeten worden."

BVN viert haar 30-jarig bestaan op 3 oktober met een lustrumviering in De Fabrique in Utrecht. Prinses Máxima en minister Klink van Volksgezondheid zijn van plan de viering bij te wonen. Meer informatie over het programma op www.borstkanker.nl.

Bron: KWF Kankerbestrijding

Dit is het resultaat van een studie waar onderzoekers van de afdeling Klinische Farmacologie van het Nederlands Kanker Instituut - Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis in Amsterdam nauw hebben samengewerkt met onderzoekers van het Engelse Institute of Cancer Research, het Royal Marsden ziekenhuis in Londen en het farmaceutisch bedrijf AstraZeneca. De resultaten van de studie zijn gepubliceerd in het gerenommeerde wetenschappelijk tijdschrift The New England Journal of Medicine op 24 juni.

Patiënten met erfelijke vormen van borst- en eierstokkanker, veroorzaakt door veranderingen in de BRCA1 en BRCA2 genen, werden behandeld met het nieuwe middel Olaparib, een zogenaamde PARP-remmer. Ondanks dat de patiënten eerder waren behandeld met diverse standaardtherapieën reageerde de meerderheid van de patiënten positief op het nieuwe middel. De kanker werd kleiner of bleef gelijk en de patiënten waren tenminste 4 maanden stabiel in hun ziektebeeld.

Kankercellen zijn sterk afhankelijk van mechanismen om schade aan hun DNA te repareren. Een van deze reparatiemechanismen werkt via de BRCA1 en BRCA 2 eiwitten. Patiënten met erfelijke vormen van borst- en eierstokkanker zonder functioneel BRCA zijn afhankelijk van alternatieve manieren om hun DNA te repareren. Een van die alternatieven werkt via het enzym PARP. Wanneer PARP geremd wordt, bijvoorbeeld door het middel Olaparib, dan kunnen de kankercellen van deze patiënten hun DNA niet meer goed repareren en gaan de cellen uiteindelijk dood. De omringende normale lichaamscellen hebben een functioneel BRCA, en zijn dus minder afhankelijk van PARP. Dit resulteert in een ander groot voordeel dat door patiënten werd ervaren; het middel heeft nagenoeg geen bijwerkingen zoals die bekend zijn van andere kankerbehandelingen.

Voordat het middel als standaardbehandeling aan patiënten met erfelijke borst- en eierstokkanker kan worden aangeboden zullen de positieve resultaten bevestigd moeten worden in vervolgonderzoeken. Die onderzoeken zijn inmiddels gestart.

Bron: NKI-AVL

Hotelservice met maaltijden op verzoek, eenpersoonskamers met digitale voorzieningen en een persoonlijke assistent voor de patiënt zijn sterk in opkomst in de zorgvernieuwing.

Nu blijkt dat de gemiddelde kankerpatiënt dat niet zo belangrijk vindt. Veiligheid en kennis en houding van artsen en verpleegkundigen komen voor hen op de eerste plaats.

Dat constateert medisch oncoloog Hester Wessels, die later dit jaar aan de Universiteit Utrecht promoveert. Wessels publiceert haar bevindingen deze maand in het wetenschappelijke tijdschrift Annals of Oncology.

Bron: NU.nl

Eén van de onderzoekers, Jochem Wolthaus, is woensdag op deze nieuwe methode gepromoveerd aan de Universiteit van Amsterdam.

Het bestralen van longtumoren is moeilijk omdat ze, onder meer door de ademhaling, van plaats en vorm veranderen. Specialisten bestralen daarom een groter deel van de longen dan alleen de tumor. Ze willen er op die manier zeker van zijn dat de hele tumor wordt aangepakt. Nadeel van die methode is dat gezond weefsel en gezonde organen kunnen worden beschadigd.

Nieuwe methode

Door de nieuwe methode, met zogenoemde vierdimensionale beeldvorming, kan de plaats van de bewegende tumor beter worden vastgesteld. Het is dan niet meer nodig een groter gebied te behandelen. De radiotherapeut kan bovendien de bestralingsdosis vergroten waardoor de patiënt meer kans heeft te genezen.

Meer mensen

Volgens de onderzoekers kunnen bovendien meer mensen voor behandeling in aanmerking komen. Tot nu toe was er een groep met grote tumoren die alleen behandeld werd om de klachten te verminderen. Deze mensen hebben, aldus de onderzoekers, nu ook kans op genezing. Per jaar wordt bij negenduizend mensen longkanker vastgesteld.

Nu nemen artsen vaak het zekere voor het onzekere en schrijven ze de meeste vrouwen chemotherapie voor. Dat zei maandag een woordvoerster van het Nederlands Kanker Instituut (NKI-AVL) naar aanleiding van een artikel in Sp!ts.

Volgens het instituut krijgt 75 procent van de patiënten met borstkanker standaard chemotherapie. Dat percentage kan met de zogenoemde MammaPrint, waarin zeventig genen van de vrouwen worden onderzocht, omlaag naar 50 procent.

Uitzaaiingen

Het NKI hoopt dat vrouwen met de testuitslagen een betere keuze voor behandeling kunnen maken. Maar niet iedere vrouw met borstkanker komt in aanmerking voor de MammaPrint, die in negentien ziekenhuizen wordt aangeboden. De vrouw mag onder meer geen uitzaaiingen hebben in de lymfeklieren.

Overlevingskansen

Maandag liet de Nederlandse Kankerregistratie tevens weten dat de overlevingskansen voor mensen met borst-, prostaat- en darmkanker zijn vergroot.

De laatste ziekte komt eerder aan het licht door het landelijk bevolkingsonderzoek en kan daardoor in een vroeger stadium worden behandeld.

Bron: Nu.nl

Het overzicht van therapieën waarvan de werking en resultaten nog in onderzoek zijn, was voorheen alleen bestemd voor behandelaars. Het initiatief voor www.kankeronderzoek.info komt van KWF Kankerbestrijding, de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK), het Integraal Kankercentrum Zuid (IKZ) en het Integraal Kankercentrum Oost (IKO). De organisaties lieten dat dinsdag weten.

Afhankelijk

Patiënten zijn met de informatie niet meer afhankelijk van de kennis van hun behandelend arts of van doorverwijzing. Bovendien kunnen zij beter en gemakkelijker met de specialist praten. Mensen kiezen om uiteenlopende redenen voor een experimentele therapie. De een ziet het als laatste redmiddel, omdat de standaardbehandeling(en) niet helpen of niet mogelijk zijn. Een ander wil de medische wetenschap helpen. Op de website staat nu nog een beperkt overzicht van experimentele behandelingen. De komende tijd komen er meer op.

Bron: Nu.nl

Ze volgen daarmee de streefnorm (2008-2012) van de Medische Adviesraad van het IKA, die stelt dat het continuïteitsbezoek een standaardaanbod zou moeten zijn voor alle oncologische patiënten na ontslag uit het ziekenhuis. Bovendien zou het aanbod ook bij poliklinische behandeling moeten worden overwogen.

Een continuïteitsbezoek is een huisbezoek van een gespecialiseerde wijkverpleegkundige aan kankerpatiënten die bij ontslag uit het ziekenhuis niet direct wijkverpleegkundige zorg nodig hebben. Het is bedoeld om de overgang van de zorg in het ziekenhuis naar de thuissituatie zo klein mogelijk te maken.
De kwaliteitscriteria, opgesteld door het Verpleegkundig Netwerk Thuiszorg Oncologie van het IKA, zijn in principe regionaal. ‘Maar er is ook landelijk veel belangstelling voor’, vertelt Irene Dingemans, programmaleider kwaliteitszorg in het IKA.

‘Dit voorjaar willen we het ministerie, zorgverzekeraars, thuiszorg en landelijke betrokken verenigingen uitnodigen om te bespreken hoe we op landelijk niveau kunnen zorgen dat de criteria een goede plek krijgen in de praktijk.’

Volgens Dingemans onderstrepen de kwaliteitscriteria en de streefnorm het belang van het continuïteitsbezoek. Ook huisartsen zouden moeten worden gestimuleerd om patiënten te verwijzen. Nu nog komen verwijzingen voornamelijk uit ziekenhuizen (76%) en thuiszorg (14%).

Uit een IKA-onderzoek onder 160 patiënten, ontslagen uit het ziekenhuis en zonder zorg thuis, blijkt 100 procent in meer of mindere mate last te hebben van lichamelijke problemen. Emotionele problemen (98%) en vermoeidheid (69%) komen het meest voor. Bijna 60 procent van de ondervraagden wenst professionele ondersteuning bij hun problemen.

Meer informatie kunt u vinden op IKCnet-Continuïteitsbezoek.

Bron: MedischContact.nl

Bestraling geeft verschillende types van DNA-schade. Dit impliceert dat verschillende DNA-herstelmechanismen in de cel een rol spelen in herstel van DNA-schade en dus mogelijk een rol spelen in de bestralingsgevoeligheid. Het belangrijkste DNA-herstelmechanisme is het zogeheten ‘base excision repair’ (BER).

Christie Vermeulen verrichtte fundamenteel onderzoek naar factoren die een rol spelen bij de radiogevoeligheid in zoogdiercellen, in het bijzonder de rol van BER. Tevens richt het onderzoek zich op de vraag hoe een defect in BER opgevangen wordt door andere herstelmechanismen. Het verder ontrafelen van DNA-herstelmechanismen kan uiteraard leiden tot mogelijke aanknopingspunten om tumorcellen gevoeliger te maken voor bestraling.

Curriculum vitae

Christie Vermeulen (Sint-Niklaas, België, 1976) studeerde Biologie in Wageningen. Haar promotieonderzoek verrichtte ze op de afdeling Experimentele Therapie van het Nederlands Kanker Instituut in Amsterdam onder begeleiding van prof. dr. Adrian Begg, die als bijzonder hoogleraar verbonden is aan het UMC St Radboud. Sinds augustus 2007 is ze postdoc in het VU medisch centrum in Amsterdam op de afdeling Geneeskundige Oncologie.

Bron: Huisarstvandaag.nl

In 1989 waren er nog maar zevenhonderd patiënten met slokdarmkanker. In 2005 was dit aantal gestegen naar 1550. Deze flinke stijging heeft mogelijk te maken met een ongezonde leefstijl. Roken, alcoholgebruik en overgewicht zijn belangrijke risicofactoren. Omdat de ziekte vaak pas in een laat stadium ontdekt wordt overlijden relatief veel mensen aan slokdarmkanker.

Mensen die de ziekte overleven houden vaak langdurig klachten vanwege de ingrijpende operatie. Er is een grote behoefte aan lotgenotencontact: andere forums over kanker zijn daarvoor te algemeen. De Maag Lever Darm Stichting heeft de website kunnen maken dankzij de collecteopbrengst van vorig jaar. De website is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met patiëntenorganisatie Doorgang en een Wetenschappelijke Raad, bestaande uit vijf specialisten.

Op de website staat behalve informatie over de ziekte ook informatie over risicofactoren en met welke klachten mensen naar de huisarts moeten gaan. Klachten zoals het gevoel hebben dat eten niet goed zakt, aanhoudende vermoeidheid, ongewild gewichtsverlies en (kleine beetjes) bloed braken kunnen op een (beginnende) tumor in de slokdarm wijzen.

Bron: Ziekenhuiskrant.nl

Consultduur

Hoeveel informatie patiënten met kanker onthouden uit een eerste gesprek met de radioloog of oncoloog neemt af naarmate patiënten ouder worden. En als de consulten langer duren en er meer informatie wordt gegeven, hebben patiënten meer moeite met het onthouden van informatie. Daarbij wordt de herinnering sterk beïnvloed door de prognose en de tijd die hier in het gesprek aan wordt besteed.

Goede of slechte prognose

Patiënten met een slechtere prognose kunnen zich minder van het gehele gesprek herinneren dan patiënten met een betere prognose. Opvallender is nog, dat hoe meer er gesproken wordt over de prognose, ongeacht of deze goed of slecht is, hoe minder patiënten zich kunnen herinneren van de rest van het gesprek. Dit geldt zowel voor jongere als voor oudere patiënten.

Apart gesprek

NIVEL-onderzoeker Jesse Jansen: "Dit betekent dat artsen en verpleegkundigen zich bewust moeten zijn van de impact van het praten over de prognose voor de patiënt, zelfs als de prognose goed is. En dat ze in de gaten moeten houden of andere belangrijke informatie nog wel overkomt. Belangrijke beslissingen, bijvoorbeeld over de behandeling, kunnen beter worden besproken in een apart gesprek, dan in het gesprek waarin de vooruitzichten van de patiënt en de prognose uitgebreid worden besproken."

Consult op tape

Bij het onderzoek waren 260 Australische patiënten met verschillende vormen van kanker betrokken. De onderzoekers legden hen vragenlijsten voor over hun behoefte aan informatie. Bovendien werd de patiënten in gestructureerde telefonische interviews gevraagd naar details die de specialist had gegeven over diagnose, prognose en behandeling. Wat de patiënten zich uit de consulten herinnerden werd vergeleken met wat er op audio-opnamen van de consulten te horen was.

Bron: NIVEL.nl, 24-11-08