De laatste jaren komen er medicijnen die kankercellen meer doelgericht remmen zonder dat er veel schade aangericht wordt aan de gezonde cellen van het lichaam. Dit wordt doelgerichte therapie genoemd, in het Engels ‘targeted therapy’. De volgende doelen van behandeling worden toegelicht:
- Het blokkeren van eiwitten door antistoffen of monoklonale antilichamen waardoor cellen afsterven;
- Medicijnen zijn in staat diep in cellen door te dringen en zo de stofwisseling kunnen veranderen, de zogenaamde small molecules. Zij kunnen dus van binnenuit de cel direct beschadigen en doden;
- Medicijnen die bloedvoorziening van de tumor remmen (angiogenese)
Het komt ook voor dat behandelingen met elkaar gecombineerd worden, bijvoorbeeld chemotherapie met monoklonale antilichamen.
Hoe werkt doelgerichte therapie?
Hoe werken monoklonale antilichamen?
Op het oppervlak van alle cellen in ons lichaam zitten herkenningspunten, deze worden antigenen genoemd. Wanneer er lichaamsvreemde antigenen zijn, maken de witte bloedcellen hier antistoffen (antilichamen) tegen aan.
Doordat de meeste tumorantigenen niet vreemd zijn voor ons immuun- of afweersysteem, maakt het lichaam hiertegen geen goede antilichamen en gaat de groei van de tumor verder. Nu zijn er dus monoklonale antilichamen als medicijn ontwikkeld. Monoklonale antilichamen worden buiten het lichaam nagemaakt en zijn specifiek gericht op de antigenen op een tumorcel. Door binding van het antilichaam aan het antigeen van de tumor remt de groei van de tumorcel of vernietigt de tumorcel.
Hoe werken small molecules?
Wanneer gezonde, lichaamseigen cellen ernstig beschadigd zijn kunnen ze zichzelf vernietigen. Dit noemen we geprogrammeerde celdood. Bij kankercellen is deze geprogrammeerde celdood meestal verstoord, waardoor ze blijven groeien. Medicijnen als small molecules stimuleren de geprogrammeerde celdood weer zodat de kankercellen afsterven. Er zijn ook small molecules die bepaalde signalen binnen de cel remmen waardoor een cel afsterft. De small molecules werken dus van binnenuit de cel.
Hoe werken medicijnen die de bloedvoorziening van de tumor verstoren?
Ook tumorcellen hebben voedingsstoffen en zuurstof nodig om te groeien. Tumorcellen produceren groeifactoren om bloedvaten aan te maken om zo aan voldoende voeding en zuurstof te komen. De vorming van nieuwe bloedvaten noemen we angiogenese. Er zijn nu medicijnen die de bloedvatvorming kunnen remmen en worden angiogeneseremmers genoemd. Tot nu toe zijn twee groeifactoren hiervoor bekend: de Epidermale Groei Factor (EGF) en de Vasculaire Endotheliale Groei Factor (VEGF). Omdat kankercellen veel meer van deze groeifactoren hebben dan gezonde cellen wordt de groei van de tumorcellen meer geremd als van gezonde.
Voor meer informatie vraag naar de folder 'Doelgerichte Therapie' van V&VN oncologie SIG immuno/targeted therapie.
<< Terug naar de vorige pagina