Darmkanker

Darmkanker behoort in Nederland tot de veel voorkomende vormen van kanker. In de medische terminologie gebruikt men de term coloncarcinoom, colon is latijn voor darm en carcinoom latijn voor een kwaadaardig gezwel.

In Nederland is sinds 2014 een bevolkingsonderzoek gestart onder alle inwoners van 55 tot 75 jaar waarbij iedereen om de 2 jaar word uitgenodigd.

Onderzoek, Diagnose en Behandeling door Esperanz.

Bij Esperanz is de diagnose stelling en de behandeling van darmkanker georganiseerd vanuit de gespecialiseerde polikliniek Coloncare. De Esperanz-medewerkers zorgen ervoor dat alle fasen van onderzoek, diagnose tot en met eventuele behandeling op elkaar aansluiten. Binnen Esperanz is een vaste verpleegkundige, de verpleegkundig specialist of de coloncare verpleegkundige , het aanspreekpunt voor u. Deze verpleegkundige is ook op de hoogte van delen van de behandeling die mogelijkerwijze in een ander ziekenhuis plaatsvinden. De medisch specialisten werken samen in een multidisciplinair team van Esperanz (WFG/ZMC/WLZ) in samenwerking met het VUMC. Het behandelplan voor elke specifieke patiënt is in het wekelijks multidisciplinair overleg onderwerp van gesprek: zo wordt alle expertise bijeen gebracht voor een optimaal behandelplan. Het voorstel voor het behandelplan wordt aan u uitgelegd, toegelicht, en over de mogelijkheden en de gevolgen wordt met u en uw naasten overlegd. Zo ontstaat een behandelplan waar u achter staat.

Ontdekken van darmkanker.

  • De meest voorkomende klachten die kunnen wijzen op darmkanker is bloed bij de ontlasting of een onverklaarbare en aanhoudende verandering in het ontlastingspatroon zoals verstopping of diarree.
  • Verwijzing van de huisarts: als u klachten bemerkt, laat het dan bij uw huisarts controleren. In overleg kan de huisarts u doorverwijzen naar het ziekenhuis.
  • Omdat tijdens vroege stadia van darmkanker maar weinig mensen klachten hebben, is het niet gemakkelijk om darmkanker in een vroeg stadium te ontdekken. Bij het bevolkingsonderzoek wordt een test gedaan op ontlasting. In de ontlasting kunnen namelijk onzichtbare spoortjes bloed worden gevonden die duiden op darmkanker. Als in het testmateriaal sporen worden gesignaleerd, wordt men doorverwezen naar het ziekenhuis voor verder onderzoek.
  • Diagnostisch onderzoek in het ziekenhuis: type onderzoek wat in het ziekenhuis vaak verricht word is een coloscopie. Dit is een kijkoperatie van de dikke darm.

Algemene informatie over darmkanker.

De darm is een groot, en vooral lang orgaan, dat bestaat uit verschillende delen. Ons voedsel komt via slokdarm, maag en dunne darm terecht in de dikke darm en vervolgens via de endeldarm uit bij de sluitspier, de anus.

De dikke darm is het laatste deel van het spijsverteringskanaal. Daar vinden de laatste processen van de spijsvertering plaats en dikt de ontlasting in doordat er water aan wordt onttrokken. Deze functie kan ook nog goed worden vervuld als een groot deel van de dikke darm is verwijderd. De plaats van de tumor in de darm bepaalt welk soort operatie nodig is en afhankelijk van de grootte van de tumor hoe groot het stuk darm is dat moet worden verwijderd. De dikke darm is ongeveer 150 cm lang en bestaat uit een aantal delen:

 A: rechts in de buik ligt het colon ascendens (stijgend) waar de dunne darm in uitmondt (op tekening: achteronder A). Aan dit  deel zit ook de blinde darm (appendix) vast.

B: het colon transversum (dwarslopend) begint vlakbij de lever en loopt onder de maag langs

C: nabij de milt gaat de dikke darm dalen (colon descendens)

D: in de linkeronderbuik maakt de darm een S-bocht (het sigmoid)

E: in het bekken gaat het sigmoid over in de endeldarm (het rectum) en eindigt bij de sluitspier (de anus)

Bij darmkanker groeien kwaadaardige tumoren in de darmwand.

Deze tumoren ontstaan uit poliepen (goedaardige gezwellen die na een tijd kwaadaardig kunnen worden).

In de meeste gevallen is sprake van dikke darmkanker (colon). Bij ongeveer een derde van de patiënten gaat het om endeldarmkanker (rectum). De meeste tumoren ontstaan in de laatste delen van de dikke darm:,de endeldarm en het gedeelte daarvoor, het sigmoïd. Tumoren in het eerste deel van de darm zijn zeldzamer. Als de tumor door de darmwand heen groeit, kunnen de kankercellen in de lymfeklieren rond de darmen of in het bloed terecht komen en op deze manier uitzaaien naar andere organen zoals de lever, longen of botten.

Behandeling van darmkanker door Esperanz.

Als de diagnose darmkanker is gesteld, wordt een behandelplan opgesteld waarin keuzen voor behandeling worden voorgesteld op basis van het type kanker en het ontwikkelingsstadium waarin het zich bevindt. Op basis van de diagnose wordt een behandelplan opgesteld dan kan bestaan uit een keuze uit, of een samenstelling van, een operatie, chemotherapie of radiotherapie.

Als er sprake is van een behandeling die niet binnen Esperanz kan plaatsvinden dan verwijst Esperanz u door naar het VUMC of een ander academisch ziekenhuis.

  • Operatie colorectaalcarcinoom.

Een colorectaalcarcinoom is de verzamelnaam voor kwaadaardige tumoren in de dikke darm (colon) of de endeldarm (rectum). De chirurg zal uitleg geven over de meest geschikte operatie. Een darmkankeroperatie kan om verschillende redenen ingrijpend zijn. Soms is het nodig bij een dikke darmoperatie een stoma aan te leggen; de stoma is een darmuitgang op de buik die tijdelijk of blijvend kan zijn. Een blijvende stoma is nodig als de dikke darm in zijn geheel is verwijderd.

Herstel van een operatie is soms moeilijk omdat de voedselopname ernstig verstoord kan zijn. Daarom wordt bij Esperanz gewerkt met een kwaliteitsprogramma dat zorgt voor een zo goed mogelijke voorbereiding op de operatie, een zo min mogelijk belastend operatieprogramma met zonodig passende pijnbestrijding en een herstelprogramma dat gericht is op het voorkomen van verlies aan spierkracht en gewichtsverlies.

Lees over verschillende soorten darmoperaties: Doorklik/interne link ( heelmeesters)?

  • Hemicolectomie rechts
  • Hemicolectomie links
  • Sigmoidresectie
  • Resectie endeldarm

Stomazorg

De stomaverpleegkundige is gespecialiseerd in stomazorg. Als duidelijk is dat het nodig is om een stoma aan te leggen tijdens een darmoperatie, zorgt de stomaverpleegkundige voor goede voorlichting voor de operatie. Na de operatie is het leren omgaan met de stoma belangrijk. Daarbij hoort ook aandacht voor bepaalde soorten voedsel die meer of minder hinder veroorzaken. Als er een ileostoma is geplaatst, is het van belang om het vele vocht en zout dat men verliest aan te vullen.

  • Radiotherapie (bestraling)

Bij Esperanz word u voor de radiotherapie verwezen naar het VUMC waarbij het over het algemeen mogelijk is om de radiotherapiebij de locatie in Hoorn, naast het WFG, te volgen.

Bestraling is vooral geschikt bij een tumor in de endeldarm en vindt meestal plaats voor de operatie. Het kan namelijk zijn dat er na de operatie toch tumorcellen achterblijven. Bestraling verkleint de kans dat die tumorcellen weer tot tumoren uitgroeien. Bovendien zijn sommige tumoren tijdens een operatie makkelijker weg te halen als ze eerst zijn bestraald.

  • Neoadjuvante chemoradiatie

Chemotherapie kan ook toegepast worden in combinatie met bestraling voorafgaand aan de operatie. Chemotherapie en bestraling versterken elkaars werking. U krijgt bijvoorbeeld chemoradiatie bij endeldarmkanker. Deze vorm van behandeling kunt u volgen bij Esperanz.

Chemotherapie. Chemotherapie is een behandeling met stoffen die we cytostatica noemen. Deze middelen kunnen kankercellen doden of kunnen de groei van kankercellen remmen. Er zijn veel verschillende cytostatica die ieder op een andere manier de kankercel aanvallen.

  • Adjuvante Chemotherapie

Chemotherapie kan als aanvullende behandeling na een operatie gebruikt worden om de kans op genezing groter te maken en de kans op terugkeer van de kanker kleiner. Men spreekt in deze situatie van een adjuvante behandeling. Deze vorm van behandeling kunt u volgen bij Esperanz.

Mijn Esperanz

Iedereen die behandeld wordt door Esperanz, krijgt een persoonlijke map waarbij al zijn of haar zorginformatie op schrift aangeboden word of u krijgt een toegangscode voor al zijn of haar digitale zorginformatie, opgenomen in ‘Mijn Esperanz’. Daarin staat de informatie die specifiek is voor u. Inloggen is daarvoor nodig, het gaat immers om informatie die alleen voor u en uw medisch team toegankelijk is.

Nazorg

Bij Esperanz ontvangt u een nazorg gesprek met de verpleegkundig specialist of de coloncare verpleegkundige. Bij dit gesprek word er met name gesproken over de lichamelijke en psychosociale gevolgen van uw ziekte en behandeling. U kunt al uw vragen met haar bespreken.

Andere informatiebronnen

Bij Esperanz geven wij u vanzelfsprekend alle informatie die voor u van belang kan zijn. Daar nemen wij alle tijd voor en u mag ons altijd vragen om u iets nog eens uit te leggen. Naast de informatie die u krijgt als patiënt via uw persoonlijke pagina's op Mijn Esperanz, wilt u misschien nog meer lezen. Er is veel informatie beschikbaar over darmkanker:

Hieronder vindt u verwijzingen naar betrouwbare informatiebronnen op internet.

www.kwfkankerbestrijding.nl;Koningin Wilhelminafonds voor kankerbestrijding

www.kanker.nu Platform met betrouwbare informatie en inzichten

www.mlds.nl;Maag-, lever-, darmstichting

www.oncoline.nl Richtlijnen voor kankerbehandeling

www.kankerspoken.nl Voor kinderen met een ouder met kanker

 

Esperanz hoofdkantoor
Postbus 600
1620 AR Hoorn
secretariaat@esperanz.org
www.esperanz.org

Locatie Purmerend
Waterlandziekenhuis

Waterlandlaan 250
1441RN Purmerend 
T 0299 457 457 algemeen
www.waterlandziekenhuis.nl

Locatie Hoorn
Westfriesgasthuis

Maelsonstraat 3
11624 NP Hoorn
T 0229 257 257 algemeen
www.westfriesgasthuis.nl

Locatie Zaandam
Zaans Medisch Centrum

Koningin Julianaplein 58
1502 DV  Zaandam
T 075 650 29 11 algemeen
www.zaansmedischcentrum.nl